Theo báo cáo của Đài quan sát thị trường năng lượng DG Energy, đại dịch COVID-19 và điều kiện thời tiết thuận lợi là hai động lực chính thúc đẩy các xu hướng diễn ra trên thị trường điện châu Âu năm 2020. Tuy nhiên, hai động lực này chỉ mang tính chất ngoại lệ hoặc theo mùa.
Các xu hướng chính trong thị trường điện lực châu Âu bao gồm:
Giảm lượng khí thải carbon của ngành điện
Nhờ sự gia tăng sản lượng điện từ năng lượng tái tạo và giảm sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch trong năm 2020, ngành điện đã giảm được lượng khí thải carbon xuống 14%. Sự giảm lượng khí thải carbon của ngành trong năm 2020 tương tự như xu hướng đã thấy trong năm 2019, khi việc chuyển đổi nhiên liệu là yếu tố chính thúc đẩy xu hướng khử carbon.
Tuy nhiên, hầu hết các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2020 đều là những yếu tố ngoại lệ hoặc theo mùa (đại dịch, mùa đông ấm áp, nhiệt độ cao).
(sản xuất thủy điện). Tuy nhiên, điều ngược lại được dự đoán vào năm 2021, với những tháng đầu năm 2021 có thời tiết tương đối lạnh, tốc độ gió thấp hơn và giá khí đốt cao hơn, những diễn biến này cho thấy lượng khí thải carbon và cường độ hoạt động của ngành điện có thể tăng lên.
Liên minh châu Âu đặt mục tiêu khử carbon hoàn toàn trong lĩnh vực năng lượng vào năm 2050 thông qua việc áp dụng các chính sách hỗ trợ như Hệ thống giao dịch phát thải của EU, Chỉ thị về năng lượng tái tạo và luật pháp liên quan đến phát thải chất gây ô nhiễm không khí từ các cơ sở công nghiệp.
Theo Cơ quan Môi trường châu Âu, châu Âu đã giảm một nửa lượng khí thải carbon của ngành điện vào năm 2019 so với mức năm 1990.
Thay đổi về mức tiêu thụ năng lượng
Lượng tiêu thụ điện của EU giảm -4% do phần lớn các ngành công nghiệp không hoạt động hết công suất trong nửa đầu năm 2020. Mặc dù phần lớn người dân EU ở nhà, dẫn đến sự gia tăng sử dụng năng lượng trong hộ gia đình, nhưng nhu cầu tăng cao này không thể bù đắp được sự sụt giảm ở các lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Tuy nhiên, khi các quốc gia tái áp dụng các biện pháp hạn chế do COVID-19, mức tiêu thụ năng lượng trong quý 4 đã gần với "mức bình thường" hơn so với ba quý đầu năm 2020.
Sự gia tăng tiêu thụ năng lượng trong quý IV năm 2020 một phần là do nhiệt độ thấp hơn so với năm 2019.
Nhu cầu về xe điện tăng cao.
Khi quá trình điện khí hóa hệ thống giao thông vận tải ngày càng được đẩy mạnh, nhu cầu về xe điện đã tăng mạnh trong năm 2020 với gần nửa triệu lượt đăng ký mới trong quý IV năm 2020. Đây là con số cao nhất từ trước đến nay và tương ứng với thị phần chưa từng có là 17%, cao hơn gấp đôi so với Trung Quốc và gấp sáu lần so với Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Cơ quan Môi trường Châu Âu (EEA) lập luận rằng số lượng xe điện đăng ký năm 2020 thấp hơn so với năm 2019. EEA cho biết năm 2019, số lượng xe điện đăng ký đạt gần 550.000 chiếc, giảm so với 300.000 chiếc vào năm 2018.
Những thay đổi trong cơ cấu năng lượng của khu vực và sự gia tăng sản lượng năng lượng tái tạo.
Theo báo cáo, cơ cấu nguồn năng lượng của khu vực đã thay đổi vào năm 2020.
Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, sản lượng điện thủy điện rất cao và châu Âu đã có thể mở rộng danh mục sản xuất năng lượng tái tạo của mình, lần đầu tiên trong lịch sử, năng lượng tái tạo (39%) vượt qua tỷ trọng nhiên liệu hóa thạch (36%) trong cơ cấu năng lượng của EU.
Sự gia tăng sản lượng điện từ nguồn năng lượng tái tạo được hỗ trợ rất nhiều bởi việc bổ sung 29 GW công suất điện mặt trời và điện gió trong năm 2020, tương đương với mức của năm 2019. Mặc dù làm gián đoạn chuỗi cung ứng điện gió và điện mặt trời dẫn đến sự chậm trễ dự án, đại dịch không làm chậm đáng kể sự mở rộng của năng lượng tái tạo.
Trên thực tế, sản lượng điện từ than đá và than nâu giảm 22% (-87 TWh) và sản lượng điện hạt nhân giảm 11% (-79 TWh). Mặt khác, sản lượng điện từ khí đốt không bị ảnh hưởng đáng kể nhờ giá cả thuận lợi, thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ than đá sang khí đốt và từ than nâu sang khí đốt.
Việc ngừng hoạt động các nhà máy điện than ngày càng gia tăng.
Khi triển vọng của các công nghệ phát thải cao trở nên xấu đi và giá carbon tăng lên, ngày càng có nhiều thông báo về việc ngừng hoạt động sớm các nhà máy điện than. Các công ty điện lực ở châu Âu dự kiến sẽ tiếp tục chuyển đổi từ sản xuất điện từ than đá nhằm đáp ứng các mục tiêu giảm phát thải carbon nghiêm ngặt và chuẩn bị cho các mô hình kinh doanh tương lai mà họ dự đoán sẽ hoàn toàn dựa vào năng lượng carbon thấp.
Giá điện bán buôn tăng
Trong những tháng gần đây, việc tăng giá giấy phép phát thải, cùng với giá khí đốt leo thang, đã đẩy giá điện bán buôn trên nhiều thị trường châu Âu lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2019. Tác động này rõ rệt nhất ở các quốc gia phụ thuộc vào than đá và than nâu. Dự kiến, xu hướng giá điện bán buôn sẽ ảnh hưởng đến giá bán lẻ.
Sự tăng trưởng doanh số nhanh chóng trong lĩnh vực xe điện đi kèm với việc mở rộng cơ sở hạ tầng trạm sạc. Số lượng điểm sạc công suất cao trên 100 km đường cao tốc đã tăng từ 12 lên 20 vào năm 2020.
Thời gian đăng bài: 01/06/2021
