Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Ursula fon der Leýen Wersalda geçirilen ÝB sammitinde liderlere beren beýanatynda Ýewropa Bileleşigi geljekki hepdelerde elektrik energiýasynyň bahalaryna wagtlaýyn çäklendirmeleri öz içine alýan adatdan daşary çäreleri göz öňünde tutmalydygyny aýtdy.
Mümkin bolan çärelere salgylanma, geçen ýyl tebigy gaz sarp edilişiniň takmynan 40% -ini emele getiren ÝB-niň Russiýanyň energiýa importyna garaşlylygyny çäklendirmek boýunça tagallalary ara alyp maslahatlaşmak üçin hanym fon der Leýeniň ulanan slaýdlarynda bardy. Slaýdlar hanym fon der Leýeniň Twitter hasabynda ýerleşdirildi.
Orsýetiň Ukraina çozuş etmegi Ýewropanyň energiýa üpjünçiliginiň gowşaklygyny görkezdi we Moskwanyň importy kesip biljekdigi ýa-da Ukrainanyň üstünden geçýän turba geçirijilerine zyýan ýetmegi sebäpli howatyrlanma döretdi. Şeýle hem, energiýa bahalarynyň ep-esli ýokarlanmagyna sebäp boldy we inflýasiýa we ykdysady ösüş baradaky aladalary artdyrdy.
Şu hepdäniň başynda ÝB-niň ýerine ýetiriji edarasy bolan Ýewropa Komissiýasy şu ýyl Orsýetiň tebigy gazynyň importyny üçden iki bölegine çenli azaltmagy we 2030-njy ýyla çenli bu importa bolan zerurlygy doly aradan aýyrmagy mümkin diýip çaklaýan meýilnamanyň mazmunyny çap etdi. Gysga möhletde meýilnama esasan geljek gyşky ýyladyş möwsüminden öň tebigy gazy saklamaga, sarp edilişini azaltmaga we beýleki öndürijilerden suwuklandyrylan tebigy gazyň importyny artdyrmaga daýanýar.
Komissiýa öz hasabatynda energiýa bahalarynyň ýokary bolmagynyň ykdysadyýete täsir edýändigini, energiýa sarp edýän kärhanalaryň önümçilik çykdajylaryny ýokarlandyrýandygyny we pes girdejili maşgalalara basyş edýändigini boýun aldy. Ol "gyssagly ýagdaýda" maslahatlaşjakdygyny we ýokary bahalar bilen göreşmek üçin mümkinçilikleri teklip etjekdigini aýtdy.
Penşenbe güni hanym fon der Leýeniň ulanan slaýd meýdançasynda Komissiýanyň mart aýynyň ahyryna çenli "gazyň bahalarynyň elektrik energiýasynyň bahalaryna, şol sanda wagtlaýyn baha çäklendirmelerine ýokanç täsirini çäklendirmek üçin" adatdan daşary ýagdaýlar üçin mümkinçilikleri hödürlemegi meýilleşdirýändigi aýdylýar. Şeýle hem, şu aýda geljek gyş möwsümine taýýarlyk görmek üçin iş toparyny we gaz saklamak syýasaty boýunça teklip döretmegi meýilleşdirýär.
Slaýdlara görä, maý aýynyň ortalaryna çenli Komissiýa elektrik energiýasy bazarynyň dizaýnyny kämilleşdirmek üçin mümkinçilikleri kesgitlär we 2027-nji ýyla çenli ÝB-niň Russiýanyň gazylyp alynýan ýangyçlaryna garaşlylygyny tapgyrlaýyn aradan aýyrmak boýunça teklip hödürlär.
Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron penşenbe güni Ýewropanyň öz raýatlaryny we kompaniýalaryny energiýa bahalarynyň ýokarlanmagyndan goramalydygyny aýtdy we käbir ýurtlaryň, şol sanda Fransiýanyň eýýäm käbir milli çäreleri görendigini sözüne goşdy.
“Eger bu dowam etse, bize has uzak möhletli Ýewropa mehanizmi gerek bolar” diýip, ol aýtdy. “Biz aýyň ahyryna çenli ähli zerur kanunçylygy taýýarlap bilmek üçin Komissiýa mandat bereris”.
Brýusseldäki pikir merkezi bolan Ýewropa Syýasat Öwreniş Merkeziniň abraýly işgäri Daniel Grosyň aýtmagyna görä, baha çäklendirmeleri bilen bagly mesele, olaryň adamlaryň we kärhanalaryň az sarp etmek höwesini azaltmagynda. Ol pes girdejili maşgalalaryň we belki käbir kärhanalaryň ýokary bahalar bilen göreşmekde kömege mätäç boljakdygyny, ýöne munuň olaryň näçe energiýa sarp edýändigine bagly bolmadyk bir gezeklik töleg hökmünde gelmelidigini aýtdy.
“Esasy zat baha signalynyň işlemegine rugsat bermek bolar” diýip, jenap Gros şu hepde çap edilen makalasynda aýtdy. Makalada energiýa bahalarynyň ýokary bolmagynyň Ýewropada we Aziýada islegiň azalmagyna getirip biljekdigi, şeýle hem Orsýetiň tebigy gazyna bolan zerurlygyň azalyp biljekdigi öňe sürüldi. “Adamlar energiýany tygşytlamagy üçin energiýa gymmat bolmaly” diýip, ol aýtdy.
Hanym fon der Leýeniň slaýdlary ÝB-niň şu ýylyň ahyryna çenli 60 milliard kub metr rus gazynyň ornuny suwuklandyrylan tebigy gaz üpjün edijileri bilen birlikde alternatiw üpjün edijiler bilen çalyşmagy umyt edýändigini görkezýär. Slaýdlara görä, ýene 27 milliard kub metr wodorod we ÝB-niň biometan önümçiligi arkaly çalşyrylyp bilner.
Kimden: Elektrik şu günki žurnal
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 13-nji apreli